Gastroskopia – przygotowanie, wskazania, powikłania badania gastroskopowego

olej lniany Budwigowy

olej lniany Budwigowy

Witam!

Gastroskopia diagnostyczna należy do badań bezpiecznych, wykonywany może być w warunkach szpitalnych jak i ambulatoryjnie. Gastroskopia terapeutyczna wymaga warunków szpitalnych.  W jego trakcie pacjent nie jest poddany szkodliwym czynnikom, dlatego może być wykonywany kilkukrotnie w krótkim odstępie czasu. Całość trwa ok. 5-10 minut. Powikłania zdarzają się rzadko.

Gastroskopia to badanie diagnostyczne, pozwalające na dokładną analizę stanu górnego odcinka przewodu pokarmowego. Polega ona na oglądaniu przełyku, żołądka, opuszki dwunastnicy pod względem wyglądu błony śluzowej, soku żołądkowego i elastyczności ścian za pomocą endoskopu o średnicy ok. 9,3 mm. W czasie badania, o ile występuje taka potrzeba, istnieje możliwość pobrania małych wycinków w celu oceny mikroskopowej. W ten sposób można zidentyfikować obecność bakterii Helicobacter pylori, odpowiedzialną za obecność np. wrzodów.

Wskazaniem do przeprowadzenia gastroskopii jest występowanie:

  • Nudności
  • Wymiotów, fusowatych lub krwistych
  • Bólu górnej części jamy brzusznej
  • Zaburzeń połykania
  • Zgagi
  • Wieku powyżej 45 lat
  • Utraty masy ciała o nieznanej przyczynie
  • Niedokrwistości
  • Gorączki nieznanego pochodzenia
  • Podejrzenia wrzodów
  • Podejrzenia nowotworu
  • Podejrzenia krwawień
  • Podejrzenia uszkodzeń polekowych
  • Badania przesiewowego u osób z podniesionym ryzykiem

Celem gastroskopii może być zlokalizowanie krwawienia górnego odcinka przewodu pokarmowego, ocena stanu żołądka czy przełyku przed zabiegiem chirurgicznym, wykrycie choroby zapalnej, wirusowej, bakteryjnej czy grzybiczej, zmiany spowodowanej działaniem kwasów i zasad, żółci, leków, czynników popromiennych, wykrycie żylaków przełyku, refluksu, nowotworu. Gastroskopia jest bardziej czuła niż RTG  w diagnostyce i ocenie zapalenia, wrzodów i guzów żołądka, przełyku i dwunastnicy. Wykonując biopsję pobranego odcinka na gastroskopii możemy rozróżnić, czy guz jest nowotworem czy nie. Za pomocą omawianego badania można usuwać polipy, poszerzać zwężenia przewodu pokarmowego, usuwać połknięte obce ciała, zahamować krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego.

Gastroskopia – Przygotowanie do zabiegu

Żołądek pacjenta powinien być całkowicie opróżniony, dlatego ostatni posiłek powinno się jeść ok. 8 godzin przed zabiegiem. Pić wolno do 2 godzin przed.

Leki zażywane regularnie (np. na nadciśnienie, choroby serca, padaczkę, astmę) powinno się przyjmować bez zmian, należy je popijać minimalną ilością wody. Jeśli pacjent stosuje preparaty zmniejszające wydzielanie kwasu żołądkowego i jest to jego pierwsze badania należy nie stosować tych leków na 4 godziny przed zabiegiem. Należy poinformować lekarza prowadzącego o przyjmowanych lekach, zwłaszcza jeśli są to preparaty wpływające na krzepliwość krwi (np. kwas acetylosalicylowy, warfaryna, klopidogrel), insuliny, NLPZ. W wielu placówkach diabetycy przyjmowani są na początku, z uwagi na konieczność stabilizacji poziomu cukru.

Lecząc się regularnie u takich specjalistów jak kardiolog, internista, endokrynolog, neurolog czy pulmonolog powinno się przynieść zaświadczenie o braku przeciwwskazań do ww. zabiegu. Dotyczy to zwłaszcza osób z planowanym znieczuleniem ogólnym. W takim wypadku należy mieć ze sobą komplet badań. Morfologia jest ważna miesiąc, przeciwciała anty HCV i Antygen HBs 3 miesiące, wynik badań tarczycy – TSH i FT4 7 dni, elektrolity, kreatynina, glukoza na czczo 7 dni. Należy zabrać ze sobą całą posiadaną przez pacjenta dokumentację medyczną (zdjęcia RTG, opisy badań USG, informacje o leczeniu szpitalnym itd.) z przeciągu ostatnich 5 lat.

Pacjenci posiadający protezy zębowe zobowiązani są do ich wyjęcia i zabezpieczenia. Należy także zdjąć okulary, aparat słuchowy, soczewki kontaktowe. Nie zaleca się żucia gumy i palenia tytoniu 24 godziny przed badaniem. Ważne jest też usunięcie lakieru do paznokci, w wypadku gdy planowane jest znieczulenie ogólne.

Każda placówka przygotowuje własną formę wywiadu z pacjentem przed zabiegiem. Najczęściej jest to rozmowa albo ankieta do wypełnienia.

skierowanie na badania profilaktyczne

skierowanie na badania profilaktyczne

Przykładowa ankieta zawierać może następujące pytania:

  1. Czy istnieje u Państwa zwiększona skłonność do krwawień, zwłaszcza po drobnych skaleczeniach, po usunięciu zębów, bądź do powstawania sińców po niewielkich urazach mechanicznych? TAK / NIE
  2. Czy takie objawy zdarzały się wśród członków Państwa rodziny? TAK / NIE
  3. Czy występowały u Państwa objawy uczulenia na jakiekolwiek środki? TAK / NIE
  4. Czy przyjmują Państwo leki wpływające na krzepliwość? TAK / NIE
  5. Jeśli były przyjmowane leki wpływające na krzepliwość krwi, kiedy zostały odstawione?
  6. Czy byli państwo dotychczas operowani? Jeśli tak, to proszę wymienić operacje, szczególnie te wykonane obrębie brzucha.
  7. Czy występuje alergia lub zdarzały się uczulenia na leki (antybiotyki, leki przeciwbólowe, inne)? TAK / NIE, jeśli tak, to które?
  8. Czy występują choroby serca, układu krążenia lub układu oddechowego? TAK / NIE jeśli tak, to jakie.
  9. Czy wszczepiono: sztuczne zastawki serca, stymulatory/defibrylatory serca, protezy naczyniowe?
  10. Czy występują jakiekolwiek inne okoliczności mogące być utrudnieniem w wykonaniu planowanego badania, TAK / NIE jeżeli tak, to jakie?
  11. Czy są Państwo leczeni z powodu innych chorób przewlekłych, np. jaskra, cukrzyca, padaczka, choroby psychiczne? TAK / NIE jeżeli tak, to jakie?

Wywiad epidemiologiczny – dotyczy ostatnich 6 miesięcy:

  1. Czy chorowałam(em) na wirusowe zapalenie wątroby, żółtaczkę?
  2. Czy otrzymywałam(em) iniekcję, kroplówki, transfuzję?
  3. Czy miałam(em) wykonywane badanie endoskopowe już wcześniej?
  4. Czy miałam(em) wykonywane zabiegi naruszające powłoki skórne lub penetrujące tkanki (biopsję, punkcję, akupunkturę, operację, pobranie krwi)?
  5. Czy korzystałam(em) z usług gabinetów stomatologicznych? Kosmetycznych? Okulistycznych? Ginekologicznych?
  6. Czy choruje Pani/Pan na cukrzycę?

Gastroskopia – Przebieg badania

Badanie wykonuje się bez znieczulenia lub z krótkim znieczuleniu dożylnym. Badanie polega na wprowadzeniu przez usta giętkiego aparatu (endoskopu). Pielęgniarka znieczula gardło środkiem miejscowym z lidokainą w aerozolu. Pacjent kładzie się na lewym boku, opierając głowę o poduszkę. Między zęby wkładany jest plastikowy jednorazowy ustnik, chroniący gastroskop przed przegryzieniem. Lekarz wprowadza końcówkę urządzenia do przełyku ponad językiem, do gardła, następnie pacjent wykonuje przełykania, aby przesuwać endoskop głębiej. Pacjent jest zobowiązany do leżenia i spokojnego oddechu. Często zdarzają się w trakcie badania wymioty, odbijania i wzmożony napływ śliny, są to normalne, fizjologiczne zjawiska. W zależności od rodzaju znieczulenia i ogólnego stanu zdrowia pacjent przebywa jakiś czas na oddziale pod obserwacją. Opuszczenie oddziału możliwe jest tylko z osobą towarzyszącą wcześniej zapoznaną z personelem.

Gastroskopia- Po badaniu

Nie należy spożywać posiłku bezpośrednio po badaniu, z uwagi na zaburzony odruch połykania wynikający ze znieczulenia. Z reguły stan taki mija po 0,5 – 2h. Opis badania wraz ze zdjęciami dostępny jest tuż po badaniu. Jeśli pobierane były wycinki Pacjent otrzymuje specjalne wytyczne. Wyniki histopatologiczne dostępne są po ok. 10-14 dniach. Jeżeli występuje złe samopoczucie, zawroty głowy, mdłości, nudności, gorączka, krwawienie z odbytu czy bóle brzucha należy powiadomić lekarza prowadzącego, nawet jeśli występują one po kilku dniach od przeprowadzonego badania. Leki powodujące znieczulenie ogólne zaburzają funkcjonowanie układu nerwowego. Do 12 godzin nie wolno prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn. Zabrania się palenia papierosów i spożywania alkoholu do 24 h po badaniu. O ile nie ma innych zaleceń, dieta po zabiegu jest normalna. O ile nie ma działań niepożądanych lub innych zaleceń, dobę po endoskopii można wrócić do pracy zawodowej.

Gastroskopia – Powikłania

Powikłania po gastroskopowym badaniu zdarzają się rzadko. Pojawiały się wówczas przedziurawienia ściany przewodu pokarmowego, krwawienia, zaostrzenie choroby wieńcowej, astmy czy padaczki, zaburzenia rytmu serca prowadzące do zatrzymania. Dożylne znieczulenie może powodować problemy z oddychaniem, wysoki puls, wysokie ciśnienie. Te objawy są normalne i raczej chwilowe. Dopiero gdy utrzymują się kilka dni po badaniu wymagają kontroli.

Gastroskopia -Przeciwwskazania

Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest świeży zawał serca, ostra niewydolność wieńcowa, niewydolność oddechowa lub krążeniowa, ciężkie zaburzenia rytmu serca, tętniak aorty, niewyrównana koagulopatia, wczesny okres po operacji jamy brzusznej.

 

Miłego dnia,

Euceryna*

 

Dodaj komentarz