Interakcje produktów spożywczych z lekami – o czym warto wiedzieć

Interakcje produktów spożywczych z lekami -sok grejpfrutowy, herbata, imbir, magnez, probiotyki

Interakcje produktów spożywczych z lekami -sok grejpfrutowy, herbata, imbir, magnez, probiotyki

Cześć!

Dziś będzie o interakcjach z lekami. Temat ważny, ale niedoceniany i zapomniany. Lekarz przepisując dany lek pyta najczęściej o objawy chorobowe, przeprowadzi badania i na ich podstawie zaleci jakieś preparaty. Wszystko dobrze, tylko często stosując leki popełniamy błędy, powodując niewłaściwe ich oddziaływanie na nasz organizm. Fakt, można przecież przeczytać ulotkę, ale ilu z Was faktycznie ma tyle chęci i odwagi, by przebrnąć przez ten medyczny bełkot napisany drobnym maczkiem?

I tu zaczyna się rola farmaceuty! Temat jest bardzo rozległy, więc póki co skupię się na tych interakcjach, na które sam pacjent ma wpływ, czyli dotyczące leków podstawowych, powszechnie stosowanych i relacji lek-żywność. Interakcje produktów spożywczych z lekami – o czym warto wiedzieć– zapraszam na post.

Interakcje żywności (i nie tylko) z lekami:

  1. Błonnik

    Strażnik dobrej pracy naszych jelit, zbawienny w problemach gastrycznych, pomocnik utrzymania szczupłej sylwetki. Jednak podobnie jak węgiel, zmniejsza wchłanianie leków. Jeśli już masz potrzebę stosowania błonnika, wybierz na to taką porę, by uzyskać maksymalnie dużą odległość od zażywania innych leków. Problem dotyczy nie tylko samego błonnika (w proszku, w tabletkach do ssania czy do łykania), ale i produktów spożywczych w niego bogatych, np. musli, owsianki, płatki, otręby, pieczywo ziarniste, suszone owoce (śliwki, morele, figi), owoce surowe (marakuja, porzeczki), siemię lniane, popcorn, fasola, migdały, kokos, warzywa korzeniowe (seler, pietruszka).Pamiętajmy o tym zwłaszcza, gdy mamy duże wahania pracy serca, niestabilne ciśnienie (które należy skrupulatnie kontrolować lekami), a także gdy przyjmujemy tabletki antykoncepcyjne czy inne leki hormonalne. Szczególnie niebezpieczne jest stosowanie dużych ilości błonnika przy jednoczesnej kuracji lekami z naparstnicy (Digoxin, Bemecor-spadek wchłaniania prowadzi do obrzęku płuc) oraz z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi (Amitriptylinum, Doxepin, Pramolan).

  2. Tetracycliny i Fluorochinolony-antybiotyki

    Produkty z dużą ilością kationów (sole żelaza, wapnia, magnezu, glinu, preparaty witaminowo-mineralne) tworzą trudno rozpuszczalne kompleksy z tetracyklinami i fluorochinolonami, co uniemożliwia ich wchłanianie. Zatem jeśli macie przepisany antybiotyk: Tetracyclinum TZF, Dotur, Doxycyclinum, Doxyratio M, Unidox Solutab, Levoxa, Tavanic, Xyvelam ogranicz spożycie mleka, nabiału, orzechów, ryb. Teoretycznie wystarczy zachować 1-2- godzinny odstęp pomiędzy takim posiłkiem a lekiem, ale ciężko o tym pamiętać, więc po prostu łatwiej jest ich unikać na czas antybiotykoterapii. Należy też pamiętać o tym, że tetracycliny osłabiają efekt działania leków antykoncepcyjnych, przeciwpadaczkowych, oraz że wpływają na poziom cukru we krwi i zaburzają proces krzepnięcia.

  3. Sok grejpfrutowy

    Sok grejpfrutowy, a także soki z innych owoców cytrusowych, jak pomelo, pomarańcza czy limetka, a także oleje z tych owoców zawierają w swoim składzie kumaryny i jej pochodne, flawonoidy, glikozydy flawonowe i flawononowe. One to powodują niewydolność grupy enzymów CYP3A odpowiedzialnych za metabolizm leków. Doprowadza to do wzrostu stężenia leków w organizmie i zaburzenia skuteczności terapii. Szczególnie wrażliwe na to są leki na cholesterol (lowastatyna-Liprox, Lovastin, atorwastatyna-Apo-Atorva, Atoris, Atorvasterol, Atorvox, Atractin, Atrox, Corator, Lambrinex, Larus, Sortis, Torvacard, Torvalipin, Tulip, simwastatyna-Apo-Simva, Egilipid, Simgal, Simvacard, Simvachol, Simavacor, Simvagen, SimvaHexal, Simvastatin, Simvasterol, Vasilip, Vastan, Ximve, Zocor) i blokery kanału wapniowego (amlodypina-Agen, Amlodipine, Amlonor, Amlopin, Amlozek, Apo-Amlo, Cardilopin, Normodipine, Norvasc, Tenox, Vilpin, werapamil-Isoptin, Staveran, diltiazem-Dilzem, Oxycardil). Należy zatem unikać popijania wszystkich leków tymi produktami.

  4. Dziurawiec

    Herbatka z ziela dziurawca (fix lub „sypana”), nalewki ziołowe (Sedomix, Prostapol, Succus Hyperici, Intractum Hyperici) czy krople (krople żołądkowe), a także tabletki doustne z tym składnikiem (Deprim, Nervomix) wykazują znaczącą interakcje z naparstnicą (Digoxin, Bemecor) co prowadzi do niewydolności krążenia. Również niebezpiecznym połączeniem jest dziurawiec z tabletkami antykoncepcyjnymi, co powoduje nieregularne krwawienia i nieskuteczną antykoncepcję. Warto też pamiętać, że ziółko to nie lubi się też ze słońcem, prowadząc do poparzeń skóry i przebarwień. Jeśli już musisz stosować dziurawiec, nie zapomnij o przeciwsłonecznej ochronie (pisałam o tym tu: http://euceryna.pl/krem-filtrem-istnieje-ideal/).

    Interakcje produktów spożywczych z lekami-Siemię lniane, imbir, sok grejpfrutowy

    Interakcje produktów spożywczych z lekami-Siemię lniane, imbir, sok grejpfrutowy

  5. Teofilina

    Teofilina (Theospirex retard, Euphyllin) posiada ciekawą interakcję z kofeiną. Otóż biochemicznie posiadają one wspólne receptory, zatem podanie obydwu substancji spowoduje objawy przedawkowania (bóle głowy, niepokój, tachykardię, zaburzenia snu, splątanie, zaburzenia koncentracji, uwagi). Konieczny jest zatem odpowiedni odstęp czasowy pomiędzy nimi. Pamiętajmy też , że kofeina to nie tylko kawa, ale też: cola, energy drinki, oraz liczne suplementy diety i leki, np.: Zielona kawa, Cidrex, Vita-Femin, Stimea Intense, Apap Extra, Sesja, Guarana Energy, Pogodyne, Therm line II, Choligrip effect, Cefalgin, Cardiamid z kofeiną, Saridon, Solpadeine, Erekton, Coldrex Max Grip C, Etopiryna.

  6. Witamina K

    Produkty spożywcze bogate w witaminę K (kapusta, sałata, brokuły, szpinak, soja, avocado, orzeszki pistacjowe, brukselka, wątróbka wołowa), a także zestawy witamin mają znaczącą interakcję z lekami przeciwzakrzepowymi (warfaryna, czyli antagonista witaminy K – Warfin). Powoduje to nieskuteczność leku.

  7. Herbata

    Picie dużej ilości herbaty nie jest wskazane u osób leczących anemię, poprzez suplementację żelaza. Powstają bowiem trudno wchłanialne związki, co zmniejsza przyswajalność żelaza, obniża się stężenie tego pierwiastka we krwi i preparaty nie działają.

  8. Leki na osteoporozę

    W ciągu 2 godzin po przyjęciu leków na osteoporozę zawierających kwas alendronowy (Alendrogen, Alendronat, Ostemax, Ostenil, Osteodronic, Sedron) lub kwas ibandronowy (Bonviva, Ossica, Osagrand, Ostone, Ibandronat, Ibandronic Acid) nie należy jeść pokarmów bogatych w wapń (mleko, produkty mleczne), zestawów witaminowo-mineralnych (zawierających poza wapniem żelazo, magnez i aluminium) ponieważ zaburzają one wchłanianie leku, oraz leków zobojętniających kwas solny soku żołądkowego (ranitydyna-Ranitydyna, Ranigast).

  9. Lewotyroksyna

    W badaniach klinicznych stwierdzono, iż preparaty z lewotyroksyną (syntetyczny analog tyroksyny, hormonu tarczycy – Eltroxin, Euthyrox, Letrox) posiada interakcję z żelazem i magnezem (prowadząc do zmniejszenia aktywności tego hormonu) oraz z produktami bogatymi w błonnik (który obniża wchłanianie tego leku). Hormony tarczycy powinny być zażywane na 1 godzinę przed lub 2 godziny po posiłku.

  10. Inhibitory MAO i tyramina

    Inhibitory MAO (w tym leki antydepresyjne: Aurorix, Mobemid, Moklar, leki przeciwgruźlicze: Isoniazidum, Rifamazid, leki przeciwbakteryjne: Furazolidon, leki na chorobę Parkinsona: Selerin, Selgres) nie należy łączyć z produktami spożywczymi zawierającymi tyraminę. Tyramina to amina powstająca z rozpadu białek zawartych w pokarmach. Jest ona rozkładana przez enzym monoaminooksydazę (MAO). Zażywanie leków będących inhibitorem MAO prowadzi do kumulacji tyraminy, a to grozi wzrostem ciśnienia, bólami głowy, nudnościami, kołataniem serca, wymiotami. Produkty spożywcze zawierające wysoki poziom tyraminy to: sery (Brie, Blu, Camembert, Chedar, Emmentaler, Roquefort), ryby solone, wędzone i marynowane, bób, soja, drożdże, salami, wątróbka, wino, czekolada, awokado, banany, figi, rodzynki, przejrzałe owoce, kiełbasa, kawior, tofu, pomidory, ketchup.

  11. Węgiel aktywny

    Przyjmowany jest on zwłaszcza w czasie biegunek czy zatruć. Ma on za zadanie zabsorbować zbyt duże ilości płynów i trucizn, np. alkohol, związki chemiczne, drobnoustroje. Stary i skuteczny preparat, powszechnie znany i stosowany. Niestety nie działa on wybiórczo. Wraz z truciznami absorbcji ulegają stosowane przez nas leki, np. na ciśnienie, cholesterol czy serce. Stosując zatem węgiel pamiętajmy o wzmożonej kontroli swojego organizmu. Mierzmy częściej ciśnienie i przyglądajmy się reakcjom. Maksymalnie wydłużmy czas pomiędzy podaniem leku i węgla.

  12. Imbir lekarski

    Imbir posiada interakcję z salicylanami i lekami przeciwzakrzepowymi, prowadzącą do zaburzeń krzepnięcia i krwawień.

    Interakcje produktów spożywczych z lekami - herbata, imbir

    Interakcje produktów spożywczych z lekami – herbata, imbir

  13. Antybiotyk i flora bakteryjna

W czasie antybiotykoterapii niezbędna jest suplementacja pre i probiotykami. Zachowaj jednak pewien schemat, stosuj florę godzinę przed lub 2 godziny po antybiotyku. I z własnego doświadczenia wiem, ze 1 kapsułka to za mało, niekiedy konieczne jest 4-6 dziennie. To inwestycja, która się naprawdę opłaca. Wtórna grzybicza infekcja nie dość, że jest nieprzyjemna, to wymaga dłuższego leczenia, które będzie kosztowne.

Nie ukrywam, że o wielu interakcjach nie wspomniałam, temat jest szalenie obszerny i trudno ścisnąć go do objętości posta. Zatem aby zmniejszyć problem zachęcam do przestrzegania kilku złotych zasad. Uchronią one przed większością lekowych problemów i zwiększą skuteczność terapii.

Złote zasady unikania interakcji lekowych:

  1. Staraj się czytać ulotkę każdego swojego leku i suplementu diety. Zwłaszcza fragment dotyczący interakcji, działań niepożądanych i dawkowania.
  2. Zawsze popijaj leki wodą, nigdy herbatą, kawą, sokiem, mlekiem, a już na pewno nie alkoholem.
  3. Zażywaj leki godzinę przed lub 2 godziny po posiłku, chyba że ulotka/lekarz zalecił inaczej (bowiem są wyjątki, gdzie posiłek jest niezbędny).
  4. Jeśli lek wymaga rozpuszczenia w wodzie, nigdy nie mieszaj we wrzątku, w wodzie gorącej, lodowatej czy gazowanej, wybieraj przegotowaną i ciepłą (chyba że ulotka mówi o chłodnej lub zimnej).
  5. Nie stosuj jednocześnie preparatów witaminowo-mineralnych i ziołowych z lekami, bo w większości przypadków zaburzone będzie wchłanianie.
  6. Im więcej leków zażywasz, tym mniej alkoholu wypijaj, gdyż alkohol silnie zaburza metabolizm leków. Nie pisałam o szczegółowym jego wpływie, gdyż to szeroki temat na osobną notkę.
  7. Rozdzielaj przyjmowane leki od węgla aktywnego i błonnika.
  8. Stosując preparaty hormonalne, sterydowe czy zawierające dziurawiec unikaj słońca.
  9. Pamiętaj o florze bakteryjnej w czasie antybiotykoterapii.
  10. W razie jakichkolwiek wątpliwości zapytaj farmaceutę. Nawet jeśli od razu czegoś nie wie (niestety, nie sposób wiedzieć wszystko, ale ciężko pracujemy, żeby być tego blisko), z pewnością będzie umiał rozszyfrować medyczny język ulotki.

Stosując te zasady na pewno sobie pomożesz, Twoja terapia będzie skuteczna i będziesz się mógł cieszyć pełnym zdrowiem!

Miłego dnia, Euceryna*

 

 

20 komentarz

  1. Polowanie na zdrowie napisał(a):

    Ja mam nadciśnienie śródczaszkowe (czy jakoś tak) i miłorząb wywoływał u mnie takie plamy przed oczami, tj. podwyższał ciśnienie w gałce ocznej. Czytałem publikację naukową o kobiecie, która dostała wylewu w gałce ocznej od stosowania miłorzębu. Mimo swoich zalet, nie jest polecany każdemu.

  2. Aniela napisał(a):

    Lewotyroksyna – moja endokrynolog mówi, że wystarczy pół godziny przed pierwszym posiłkiem, lub 4 godziny po ostatnim posiłku. Przy czym zdecydowanie lepiej rano, tylko z wyjątkiem uzależnionych od porannej kawy, bo kawy nie powinno się pić wcześniej niż 4 godziny po.

    • euceryna napisał(a):

      Taka przerwa wystarczy w zupełności, tylko nie powinno się łykać jednocześnie żadnych innych leków. Są osoby, które mają przyjąć rano kilka tabletek, lepiej odczekać i nie łykać ich razem.

  3. Aniela napisał(a):

    Nie wiem, czy to odpowiednie miejsce, ale oprócz farmacji interesuje się Pani również zdrowym odżywianiem, to może będzie znała Pani odpowiedź na intrygujące mnie pytanie na temat pokrewny – interakcje produktów spożywczych.

    W internecie można znaleźć informacje, że ogórek zielony w sałatkach warzywnych „zabija” witaminę C i z tego powodu nie powinno się go dodawać.
    Również można przeczytać o szkodliwym dla stawów połączeniu pomidorów z białym serem (a w niektórych artykułach z jakimkolwiek serem, czy innym przedstawicielem nabiału).
    Pytanie zatem brzmi: Ile trzeba godzin przerwy pomiędzy spożyciem, żeby uniknąć tych niedogodności?

    Pytanie dodatkowe, czy zakropienie ogórka cytryną, lub octem zniweluje ten problem?

    • euceryna napisał(a):

      Myślę, że wystarczy nie jeść niektórych produktów jednocześnie, a przerwa między nimi godzinna powinna wystarczyć. Nie łączy się też pomidorów z ogórkami, bo „zabija” się potas. Aż takim specjalistą żywieniowym nie jestem, ale interesuję się mocno tym tematem, więc jak poszerzę wiedzę, chętnie odpowiem na pozostałe pytania. Pozdrawiam, E*

  4. Kuba napisał(a):

    Hejka 🙂

    Ciekawi mnie jeden z poruszonych przez Ciebie tematów – otóż pro/pre biotyki przy antybiotykoterapii, a właściwie ich zwiększona dawka. Zażywam obecnie Multilac w kapsułkach (jedna na wieczór jak w ulotce) czy można zwiększyć dawkowanie? Jeżeli tak to do jakich rozmiarów?

    • euceryna napisał(a):

      Ja mam zasadę, zawsze 2x więcej niż mówi producent. Sprawdza się, nie tylko w czasie stosowania antybiotyków, ale i w podróży. Pozdrawiam, E*

  5. tigger napisał(a):

    Wspaniały blog, dlaczego dopiero dziś go odkryłam?!
    Co do flory bakteryjnej to zawsze stosowałam przy antybiotykoterapii, a u dzieci nawet podczas przeziębień ( pediatra zaleciła na zasadzie, że odporność bierze się z brzucha),aż w zeszłym roku trafiłam z synkiem niemowlakiem do szpitala ( zapalenie płuc), a tam pan ordynator oraz lekarze na oddziale wyznawali teorię, że te wszystkie probiotyki, flory bakt. itd. to wymysł firm farmaceutycznych…:-\ Przyznaję, że zgłupiałam…

    • euceryna napisał(a):

      Naprawdę dziwna opinia, pierwszy raz się z taką spotykam. Ale od różnych specjalistów faktycznie można się różnych rzeczy dowiedzieć. Nie dalej jak tydzień temu od bardzo doświadczonej położnej usłyszałam, że USG w ciąży jest niebezpieczne i takie badania co miesiąc u lekarza to jakaś totalna pomyłka.
      A co do flory, proszę stosować, sama na przykładzie własnej rodziny przekonałam się o jej roli i skuteczności, tylko trzeba ją wybierać i stosować mądrze. Pozdrawiam, E*

  6. Ringo napisał(a):

    Dziękuje za przydatną notkę, stosuje zasadę z sokiem grejpfrutowym, jednak zastanawiam sie jak wyglada łączenie witamin: Wit D+ magnez+ wapń z moim lekiem Sertraline 50mg (antydepresyjne) ?
    Magnez z Wit D stosuje na zmęczenie i koncentracje, wapń jest mi niezbędny chociażby z powodu moich alergii skórnych..

  7. Iza napisał(a):

    Super strona, bardzo przydatne informacje ! Zastanawiam się po przeczytaniu, czy mogę pić wodę z imbirem i cytryną stosując lek na nadciśnienie axudan ?

    • euceryna napisał(a):

      Witam, metabolizm każdego działa inaczej, ja jednak zawsze zalecam zachować odstęp pomiędzy błonnikowymi posiłkami a lekami o istotnym wpływie na nasz organizm, np. antydepresanty, nasercowe, antykoncepcyjne. Pozdrawiam, E*

  8. Gosja napisał(a):

    Dzień dobry, może masz pomysł jaki probiotyk wybrać przy kuracji doksycykliną i w jakiej dawce? Boję się tego antybiotyku Pozdrawiam

    • euceryna napisał(a):

      Każdy się będzie nadawał, jeżeli tylko zachowasz odstęp 2 h, przed lub po. No i zażywaj go po 2 kapsułki na każdą porcję antybiotyku. Ja lubię Lakcid, Linex Forte, Trilac, Multilac, Dicoflor i Enterol. Pozdrawiam, E*

  9. Jacob napisał(a):

    Witam,

    mam pytanie, czy probiotyki można spożywać na czczo ze świeżo zmielonym siemię lnianym ? Czytałem, że probiotyki najlepiej sie kolonizują gdy są przyjmowane w kapsułkach razem z pożywieniem zawierającym błonnik, tłuszcze i białko. Z góry dziękuję i pozdrawiam serdecznie.

Dodaj komentarz