Nadeszła jesień, czyli robimy badania profilaktyczne

badania profilaktyczne

badania profilaktyczne

Cześć:)

Wakacje pożegnały nas szybko i bez sentymentów. Nastał wrzesień, a wraz z nim nadeszła jesień. Dla jednych to czas powrotu do szkoły czy na uczelnie, dla drugich zakończenie urlopu. Jeszcze inni kojarzą tę porę roku z gruntowną wymianą garderoby. Dla mnie wrzesień to idealny moment na coroczne badania profilaktyczne. Warto ustalić sobie stałą porę na tego typu załatwienia. Nadamy temu jakąś regularność i możliwość porównań. W końcu badania profilaktyczne robi się dla siebie, dla własnego dobra i zdrowia, a nie dlatego, że szef naciska, albo kończy się nam ważność książeczki zdrowia. Zatem do dzieła, o czym należy pamietać i dlaczego?

COROCZNE BADANIA PROFILAKTYCZNE:

  1. GINEKOLOG/ UROLOG

Raz do roku każda kobieta po 25 roku życia powinna odbyć wizytę u ginekologa. Podczas standardowej rozmowy lekarz powinien wykonać cytologię (rak szyjki macicy rozpoznany we wczesnym stadium jest uleczalny), USG przez pochwę, badanie piersi (w międzyczasie po każdej miesiączce kobiety powinny wykonywać samobadanie kontrolne). Dodatkowo każda kobieta dobiegająca 40-tki powinna rozpocząć cykliczne mammografie. Z kolei USG jamy brzusznej pozwala na ewentualne wykrycie torbieli i guzów dróg rodnych.

Natomiast mężczyźni, którzy ukończyli 40-ty rok życia powinni rozpocząć coroczne wizyty u urologa i badać sobie prostatę. Bada się przede wszystkim antygen PSA, mówiący o stanie gruczołu krokowego.

  1. DENTYSTA

Tego chyba nie muszę komentować. Czy nas boli czy nie, czy coś widzimy w lusterku czy nie trzeba się wybrać i już. To specjalista ma ocenić czy mamy problem. Najlepiej u stomatologa pojawiać się co 6 miesięcy. Zasada jest jedna, im częściej, tym mniej boli.

  1. MORFOLOGIA KRWI

Badanie wykonujemy na czczo, krew ok. 5 ml pobiera się z żyły łokciowej. Główne parametry badane tą metodą to ilość hemoglobiny, czerwonych krwinek i hematokryt (stosunek objętości krwinek do całej objętości krwi), krwinki białe i płytki krwi. Zaburzenia tych pomiarów sugerują anemię (krwinki czerwone), stany zapalne, infekcje, choroby zakaźne, nowotwory (krwinki białe), reumatyzm i marskość wątroby (zaburzenia płytek), OB (zapalenia, choroby tarczycy i krążenia).

Morfologia krwi:

  • WBC – leukocyty (4,8-10,8 G/I)
  • RBC – erytrocyty (K: 4,2-5,4 T/I; M: 4,7-6,1 T/I)
  • HGB – hemoglobina (K: 12-16 g/dl; M: 14-18 g/dl)
  • HCT – hematokryt (K: 37-47 %; M: 42-52 %)
  • MCV – średnia objętość erytrocytu, SOK (K: 81-99 fl; M: 80-94 fl)
  • MCH – średnia zawartość hemoglobiny, SMH (27-31 pg)
  • MCHC – średnie stężenie hemoglobiny, SSH (33-37 g/dl)
  • RDW – wskaźnik anizocytozy erytrocytów (1,5-14,5%)
  • PLT – trombocyty; płytki krwi (130-400 G/I)
  • OB (K: 12-20; M: 8-15 mm/godz.)
  • Glukoza (GLU) – 70 – 110 mg/dl

Lipidogram:

  • Cholesterol całkowity (TChol) 150 – 200 mg/dl
  • Cholesterol LDL (LDL-Chol) < 130 mg/dl
  • Cholesterol HDL (HDL-Chol) – mężczyźni > 35 mg/dl; kobiety > 40 mg/dl
  • Trójglicerydy (TRG) 35 – 150 mg/dl
  1. MOCZ

Próbkę do badania pobiera się z pierwszego, porannego moczu, do sterylnego, specjalnego pojemniczka. Aby prawidłowo go pobrać należy ominąć kilka pierwszych mililitrów, oczywiście pamiętamy o wyjatkowej higienie miejsc intymnych w tym dniu. Bada się zarówno parametry fizyczne jak i biochemiczne.

Biochemia moczu:

  • Mocznik (UREA) 10 – 50 mg/dl
  • Kreatynina (CREA) 0,0 – 1,2 mg/dl
  • Kwas moczowy (URIC) 2,6 – 7,20 mg/dl

Fizyka moczu:

  • zabarwienie moczu (przejrzysty, żółty o różnych odcieniach)
  • gęstość względna moczu (1,018-1,030 kg/l (N/I))
  • odczyn moczu (lekko kwaśny, PH (średnio) = 6)
  • ciężar właściwy (1018-1030 g/l)
  • zawartość białek, cukru
  • składniki morfologiczne moczu (krwinki czerwone – erytrocyty /0-3 wpw/, krwinki białe – leukocyty /3-5 wpw/

Zaburzenia sugerują zapalny stan układu moczowego, a także niewydolność nerek.

  1. PRÓBY WĄTROBOWE

Czyli ocena poziomu Bilirubiny, oraz enzymów ALAT i AspAT (transaminazy). Parametry te mówią o przewlekłym lub ostrym stanie zapalnym watroby, żółtaczce, niewydolności czy marskości wątroby. Parametry te ulegają zaburzeniu pod wpływem alkoholu, leków, niewłaściwej diety. Niekiedy mają podłoże genetyczne. Badanie z krwi.

  1. TARCZYCA

Badanie zalecane jest generalnie osobom po 50-tce. Niemniej jeśli w rodzinie zdarzały się problemy z tym gruczołem lub na jakiejś wizycie kontrolnej lekarz rodzinny zauważył coś niepokojącego, np. powiększone płaty tarczycy, warto robić badanie poziomu hormonów tarczycy TSH, T3 i T4 co roku. Test wykonuje się z krwi.

NORMY:

  • TSH 0,27 – 4,20
  • T3 1,64 – 3,45
  • T4 0,71 – 1,8

 

skierowanie na badania profilaktyczne

skierowanie na badania profilaktyczne

 

ZALECANE BADANIA PROFILAKTYCZNE A WIEK PACJENTA (TABELA)

RODZAJ BADANIA

30-40 LAT 40-50 LAT POWYŻEJ 50 R.Ż.
morfologia

raz w roku

raz w roku raz w roku
mocz raz w roku raz w roku raz w roku
EKG co 3 lata co 1-3 lata raz do roku
ciśnienie krwi(nadciśnienie nieleczone prowadzi do zaburzeń krążenia, serca, niewydolności nerek, udary, zawału) raz w roku raz w roku raz w roku
cholesterol, trójglicerydy, tzw. lipidogram co 3-5 lat co 3 lata co 3 lata
ginekologiczne z cytologią raz w roku raz w roku raz w roku
USG jamy brzusznej co 3-5 lat co 3-5- lat co 2-3 lata
samobadanie piersi raz w miesiącu raz w miesiącu raz w miesiącu
mammografia co 2-3 lata co 2 lata
USG piersi co 2-3 lata co 2-3 lata co 2-3 lata
densytometria (czyli badanie gęstości kości, pozwala na wykryciewczesnego etapu osteoporozy) co 3 lata co 2 lata
krew utajona (badanie ze stolca, z 2 próbek kału, świeżo pobranego, ujawnia krwawienia przewodu pokarmowego, czego powodem może być choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, nowotwory jelita) raz w roku raz w roku

raz w roku

RTG klatki piersiowej (badanie na stojąco, nie oddychając, koniecznie u osób palących, pozwala na rozpoznanie zapalenia płuc, gruźlicy, guza w płucach, zwapnienie aorty lub zastawek serca) częstotliwość ustala lekarz częstotliwość ustala lekarz częstotliwość ustala lekarz
wzrok (poza oceną wzroku bada się dno oka, co ułatwia ogólną diagnozę stanu zdrowia) co 3-5 lat co 2-3 lata raz w roku
słuch (audiometria) co 5 lat co 2-5 lata co 2- 3 lata
kolonoskopia(endoskop pozwala wykryc nowotwór jelita grubego już we wczesnym stadium) co 5 lat co 3 lata

Tabela Ogólnych badań profilaktycznych (Źródło – Euceryna.pl)

 

A co należy zrobić, gdy już trzymamy wyniki w ręce? Zapomnijmy o „wujku Google”, dobrej sąsiadce czy kiepskich gazetowych poradnikach. Są zbyt ogólnikowe. Zanieśmy wyniki do lekarza rodzinnego. On zna nas najlepiej, wie, co dla nas jest normą, a co zaburzeniem. Wielokrotnie jest tak, że parametry poza widełkami normy nie oznaczają zaburzeń, ale jak to mówią lekarze „wadę fabryczną” organizmu. Dlatego konsultacja specjalisty jest niezbędna, tak samo jak regularność i systematyczność badań.

Wbrew pozorom nie jest tego tak dużo. Warto poświęcić jeden dzień urlopu na coroczny przegląd zdrowia. Nauczmy się tego dobrego zwyczaju, zróbmy to dla siebie.  Jak to mówi Moja Mama : „Profilaktyka rzecz święta”, a ja mam bardzo mądrą Mamę.

Cierpliwości w kolejkach do laboratoriów, powodzenia, E*

Dodaj komentarz