ZIOŁA W CIĄŻY – co pomaga, a co szkodzi?

 

ZIOŁA W CIĄŻY – co pomaga, a co szkodzi?

ZIOŁA W CIĄŻY – co pomaga, a co szkodzi?

Witam!

Wszyscy wiemy, jak niebezpieczne może być stosowanie leków syntetycznych przez kobiety w ciąży. Nie do końca poznane są  bowiem działania niepożądane oraz możliwy wpływ teratogenny i embriotoksyczny wielu leków. Wynika to z różnych przyczyn, m. in.: ze zbyt małej ilości przeprowadzonych badań, z niemożności przeprowadzenia testów, z faktu, iż doświadczenia przeprowadza się na zwierzętach, a to nie zawsze odnajduje swoje odzwierciedlenie na organizmie ludzkim.

Każda przyszła mama jest tego świadoma, więc zanim zastosuje jakiś preparat syntetyczny skonsultuje się z lekarzem lub przynajmniej farmaceutą czy położną. Prawdziwym problemem są leki dostępne bez recepty, zwłaszcza te pochodzenia naturalnego. Wiele kobiet aplikuje je sobie bez żadnej konsultacji, często nie informując  o tym nikogo z personelu medycznego. A przecież liczne zioła i przyprawy są bogate w składniki chemiczne o silnym działaniu (poronnym czy teratogennym), zagrażającym zdrowiu i życiu zarówno matki jak i płodu.

Zapraszam zatem na wpis: „ZIOŁA W CIĄŻY – co pomaga, a co szkodzi?”.

European Scientific Cooperative On Phytotherapy (ESCOP 2003) dzieli substancje naturalnego pochodzenia na 4 kategorie:

  1. Bezpieczne do stosowania w ciąży.
  2. Brak wystarczających danych – można stosować po konsultacji z lekarzem.
  3. Dane ograniczone – nie powinny być stosowane bez konsultacji z lekarzem.
  4. Nie można stosować w ciąży.

KATEGORIA A – BEZPIECZNE W CIĄŻY

Bulwa cebuli – Alium sativum bulb.
Wykazuje działanie odkażające, wykrztuśne, bakteriobójcze,  poprawia przemianę materii, obniża ciśnienie.

Owoc anyżu – Anisi fr.
Wykazuje działanie wykrztuśne, pobudza ruchy rzęskowe nabłonka oskrzeli, pobudza soki trawienne, usuwa gazy, rozkurcza przewód pokarmowy, redukuje kolki jelitowe, hamuje rozwój pasożytów przewodu pokarmowego, wspomaga laktację.

Kwiat arniki – Arnicae fl.
Działa bakteriobójczo i bakteriostatycznie, leczy trudno gojące się rany, owrzodzenia, czyraki, wybroczyny, hamuje ból ran pooperacyjnych i pooparzeniowych. W ciąży dozwolone jest stosowanie zewnętrzne.

Kwiat nagietka – Calendulae fl.
Leczy choroby skórne, owrzodzenia, żylaki odbytu, odmrożenia, oparzenia, blizny operacyjne, trudno gojące się rany. Pomocniczo na zmęczone oczy i zapalenie spojówek. W ciąży dozwolone jest stosowanie zewnętrzne.

Owoc kopru zwyczajnego – Foeniculi amari fr.
Stymuluje wydzielanie soku żołądkowego, pobudza ruchy perystaltyczne, działa wiatropędnie, łagodzi wzdęcia, poprawia trawienie, pobudza wydzielanie śluzu w górnych drogach oddechowych, przywraca prawidłową ruchliwość nabłonka rzęskowego , ułatwia odkrztuszanie. Działa mlekopędnie.

Nasiona lnu – Lini sem.
Powlekają  przewód pokarmowy, zmniejszają wrzody żołądka i dwunastnicy, chronią żołądek przed wpływem leków, np. salicylanów, łagodnie przeczyszczają, regenerują skórę po odmrożeniach i oparzeniach, wspomagają leczenie zapaleń oskrzeli, kaszlu.

Owoc borówki czernicy – Myrtilli fr.
Leczą biegunki, odrobaczają przewód pokarmowy, regulują apetyt i trawienie, działają antyseptycznie, przeciwgorączkowo, poprawiają widzenie.

Nasienie babki jajowatej – Plantaginis ovatae sem. , Nasienie babki płesznik – Psyllium sem.
Regulują nieżyty przewodu pokarmowego, wrzody żołądka, łagodnie przeczyszczają.

Ziele majeranku – Majoranae hba.
łagodnie działają na kolkę brzuszną i dyskomfort przewodu pokarmowego.

ZIOŁA W CIĄŻY – co pomaga, a co szkodzi?

ZIOŁA W CIĄŻY – co pomaga, a co szkodzi?

KATEGORIA B – MOŻNA PO KONSULTACJI Z LEKARZEM

Korzeń prawoślazu – Althaeae rx.
Wykazuje działanie przeciwkaszlowe, powlekające, łagodzące, osłaniające, zmniejsza podrażnienia i uszkodzenia błon śluzowych dróg oddechowych i przewodu pokarmowego. Pomaga leczyć wrzody, nadkwaśność i zaparcia.

Liść brzozy – Betulae fol.
Działa moczopędnie, przeciwreumatycznie, napotnie, reguluje przemianę materii, działa odtruwająco.

Kłącze kurkumy – Curcumae longae rh.
Wspomaga trawienie, łagodzi dolegliwości pokarmowe, reguluje poziom cholesterolu, wykazuje działanie antynowotworowe.

Ziele centurii pospolitej – Centaurii hba.
Stosowana w zaburzeniach trawienia i apetytu, pobudza wydzielanie soków trawiennych, łagodzi niedokwasotę, wzdęcia, odbijanie się.

Ziele glistnika jaskółcze ziele – Chelidonii hba.
Stosowany w nadmiarze może spowodować rozkurcz macicy, nasila jej czynności sekrecyjne, zmienia tętno matki i płodu, modyfikuje poziom enzymów wątrobowych. Dopuszcza się stosowanie zewnętrze miejscowe.

Owoc kminku zwyczajnego – Carvi fr.
Wspomaga trawienie, działa wiatropędnie, pobudza wydzielanie soków trawiennych, nasila laktację.

Owoc i kwiat głogu – Crataegi fol., flores
Uspokaja serce, rozkurcza naczynia wieńcowe, reguluje ciśnienie, łagodzi nerwice, bezsenność, leczy konsekwencje zawału.

Korzeń goryczki żółtej – Gentianae rx.
Działa żółciopędnie, nasila wydzielanie soków trawiennych, poprawia apetyt, wspomaga trawienie, reguluje kwaśne środowisko żołądka.

Porost islandzki – Lichen islandicus
Łagodzi kaszel, osłania błony śluzowe, łagodzi nieżyty przewodu pokarmowego, poprawia apetyt i trawienie, przyspiesza gojenie się ran, działa przeciwdrobnoustrojowo.

Szyszka chmielu – Lupuli flos
Wykazuje działanie wyciszające i uspokajające, ułatwia zasypianie, reguluje pracę układu nerwowego i pokarmowego, posiada właściwości antyoksydacyjne.

Ziele nostrzyku żółtego – Meliloti hba.
Wykazuje działanie przeciwzapalne, rozkurcza naczynia krwionośne, zewnętrznie stosowany łagodzi stany zapalne skóry i obrzęki.

Liść oczaru wirginijskiego – Hamamelidis fol.
Działa przeciwzapalnie, przeciwbakteryjnie, przeciwkrwotocznie, reguluje krążenie, uszczelnia naczynia krwionośne i zmniejsza ich kruchość.

Liść mięty – Menthae fol.
W nadmiarze może powodować neurotoksyczność i zaburzenia oddychania płodu. Przenika do mleka.

Ziele męczennicy – Passiflorae hba.
Wykazuje właściwości uspokajające i przeciwskurczowe.

Liść babki lancetowatej – Plantaginis lanceolate fol.
Działa wykrztuśnie i rozkurczowo na mięśnie gładkie górnych dróg oddechowych, łagodnie przeciwzapalnie, zmniejsza przekrwienie błon śluzowych.

Korzeń pierwiosnka – Primulae rx.
Pomocniczy w przeziębieniach, zapaleniach dróg oddechowych, jako środek wykrztuśny. Odtruwa i oczyszcza organizm.

Korzeń kozłka lekarskiego –  Valerianae rx.
Działa uspokajająco, ułatwia zasypianie, pomaga łagodzić zaburzenia neurowegetatywne.

Kłącze imbiru – Zingiberis rh.
Znalazło zastosowanie w leczeniu mdłości i wymiotów, zarówno ciążowych jak i lokomocyjnych. Poprawia perystaltykę jelit, działa żółciopędnie, przeciwzapalnie, obniża poziom lipidów i cukru we krwi. Niektórzy specjaliści uważają go za roślinę poronną, jednak więcej jest badań potwierdzających jego dobroczynne działanie.

Liść porzeczki czarnej – Ribis nigri fol.
Wykazuje działanie przeciwzapalne, moczopędne i napotne. Zwiększa odporność organizmu, łagodzi nieżyty przewodu pokarmowego, korzystnie wpływa na przemianę materii.

Liść pokrzywy – Urticae fol.
Znalazł zastosowanie moczopędne, przyspiesza detoksykację organizmu, obniża poziom cukru we krwi, działa przeciwkrwotocznie, zwiększa poziom hemoglobiny i liczbę erytrocytów, poprawia perystaltykę jelit.

Liść bluszczu pospolitego – Hederae fol.
Stosowany jako środek wykrztuśny, w nieżytach górnych dróg oddechowych, przeciwzapalny, żółciopędny, przeciwskurczowy i antygrzybiczy.

Ziele dziurawca – Hyperici hba.
Zmniejsza objawy depresji, przeciwdziała spadkom nastroju, pomaga w bezsenności, ma działanie żółciopędne, żółciotwórcze, pobudza trawienie, działa przeciwzapalnie i dezynfekująco.

KATEGORIA C – NIE WOLNO BEZ KONSULTACJI Z LEKARZEM

Kora cynamonowca – Cinnamomi cx.
Może powodować wzdęcia, zaburza krążenie u matki i płodu. Podrażnia żołądek i jelita. Przenika do mleka.

Liść rozmarynu – Rosmarini fol.
Zwiększa ukrwienie macicy, może powodować zaburzenia oddychania i trawienia u oseska,  gdyż przechodzi do mleka.

Korzeń jeżówki – Echinaceae rx.
Pobudza układ odpornościowy, łagodzi objawy grypy i przeziębienia, działa przeciwwirusowo. Zmniejsza tolerancję immunologiczną macicy na zarodek i płód.

Olejek eukaliptusowy – Eucalypti ol.
Służy do inhalacji w ostrych i przewlekłych stanach zapalnych górnych dróg oddechowych, w kaszlu, katarze, pobudza czynności wydzielnicze dróg oddechowych, rozkurcza oskrzela, upłynnia śluz, ułatwia odkrztuszanie, odkaża błony śluzowe, zewnętrznie w bólach reumatycznych, do rozgrzewania.

Nasiona kasztanowca – Hippocastani sem.
Działa przeciwzapalnie, przeciwbakteryjnie, rozkurczowo, przeciwkrwotocznie, uszczelnia naczynia krwionośne.

Kłącze eleuterokoka – Eleuterococci rh. ( inaczej  Żeń-szeń syberyjski)
Działa wzmacniająco, pobudzająco, podnosi odporność organizmu i zwiększa odporność na stres, a także na zmęczenie psychiczne i fizyczne. Polecany w stanach przemęczenia, osłabienia, rekonwalescencji, osłabieniu popędu.

ZIOŁA W CIĄŻY – co pomaga, a co szkodzi?

ZIOŁA W CIĄŻY – co pomaga, a co szkodzi?

KATEGORIA D – ZAKAZANE W CIĄŻY

Ziele bylicy piołun – Absinthii hba.
Wykazuje działanie poronne. Wpływa neurotoksycznie na płód. Przechodzi do mleka powodując  zaburzenia psychiczne u noworodka karmionego piersią.

Liść aloesu – Aloe fol.
Zwiększa ukrwienie narządów miednicy mniejszej, może oddziaływać na kurczliwość mięśni macicy. Zmniejsza tolerancję immunologiczną macicy na zarodek i płód. Niektóre zawarte w aloesie antrazwiązki, np. aloeemodyna mogą działać genotoksycznie, zaleca się zatem jego  unikanie w I trymestrze. Niekiedy w wypadku silnych zaparć w czasie ciąży przyjmuje się sporadycznie preparaty z aloesem, ale pod ścisłą kontrolą lekarza i tylko na jego polecenie.

Liść boldo – Boldo fol.
W badaniach na szczurach w 2000 roku wykazano działanie poronne i teratogenne dużych dawek suchego, etanolowego wyciągu (De Almeida ER., i wsp.; Phytotherapy Res.).

Kłącze tataraku – Calami rh., Calami oleum
Wpływa kancerogennie i degenerująco na wątrobę. Wzmaga wymioty i zgagę. Wykazuje działanie genotoksyczne i mutagenne.

Kłącze pluskwicy groniastej – Cimicifugae rh.
Wykazuje działanie estrogenne, hamuje wydzielanie prolaktyny. Możliwe jest działanie hepatotoksyczne.

Kora kruszyny – Frangulae cx.
Z uwagi na genotoksyczność zawartych w kruszynie antrazwiązków, np. emodyny i fiscjonu jest przeciwwskazana w ciąży. Ponadto silny efekt przeczyszczający może mieć skutek poronny.

Liść miłorzębu – Ginkgo fol.
Nasila ryzyko krwotoków i krwawień.

Korzeń lukrecji – Glicyrrhizae rx.
Zwiększa ciśnienie krwi i powoduje obrzęki. Wpływa na korę nadnerczy i jajniki, gdyż zaburza działanie i mechanizm zwrotny osi hormonów sterydowych i aldosteronu.

Owoc jałowca – Juniperi fr.
W 1990 roku udowodniono działanie poronne w badaniu na szczurach (podano doustnie 50% etanolowy wyciąg z surowca w dawce 300mg/kg m. ciała – Agrawal OP., Planta Med. 1980).

Korzeń rzewienia – Rhei rx.
Stwierdzono genotoksyczność zawartych w surowcu antrazwiązków, np. emodyny oraz wyciągu etanolowego. Silne działanie przeczyszczające nasila ryzyko poronienia.

Liść szałwii – Salviae fol.
Z uwagi na obecność tujonu wykazuje działanie neurotoksyczne, nasila ryzyko poronienia, przechodzi do mleka powodując zaburzenia psychiczne u dziecka.

Liść senesu – Sennae fol.
Stwierdzono genotoksyczność zawartych w surowcu antrazwiązków, np. emodyny. Silne działanie przeczyszczające nasila ryzyko poronienia. Unika się zatem stosowania w I trymestrze, a w pozostałych tylko pod kontrolą lekarza.

Liść mącznicy – Uvae ursi fol.
Wykazuje działanie mogące przyspieszać poród.

Owoc papryki – Capsici fr.
Zaburza kurczliwość macicy i może spowodować poronienia. Zmniejsza tolerancję immunologiczną macicy dla zarodka i płodu.

ZIOŁA JAKO DODATEK DO ŻYWNOŚCI:

Za zalecane i dopuszczalne zioła w ciąży w stosowaniu uważa się: koperek, natkę pietruszki, szczypiorek, majeranek, bazylię, oregano, koper włoski, siemię lniane, prawoślaz, mniszek, anyż, kminek, kozieradkę, czarnuszkę.

Za bezpieczne w stosowaniu w umiarkowanych ilościach zioła w ciąży uważa się: czosnek, paprykę łagodną, pieprz ziołowy, imbir, melisę, walerianę, ziele angielskie.

Za przeciwwskazane zioła w ciąży zioła w kuchni uważa się: miętę, lubczyk, aloes, cząber, głóg, jałowiec, szałwię, guaranę, lukrecję, rabarbar, muszkatołowiec, szafran, berberys, rozmaryn, cynamon.

ZALECENIA wg DR HENRYKA RÓŻAŃSKIEGO

Z kolei wg doktora nauk biologicznych i specjalisty z fitoterapii i fotochemii, Henryka Różańskiego do ziół kategorycznie przeciwwskazanych w czasie ciąży i laktacji należą:

aloes, pluskwica, tatarak, cynamonowiec, mięta, rabarbar, nostrzyk, lukrecja, rozmaryn, ruta, jaskier, jałowiec, bylica, szałwia, imbir, glistnik, szafran, gałka muszkatołowa, pieprzowiec, papryka, jeżówka, agawa, dzikie indygo.

(Źródło: http://rozanski.li/398/ziola-ktrych-nie-nalezy-stosowac-podczas-ciazy-i-karmienia-laktacji-cz-i/)

ZIOŁA O PORONNYM DZIAŁANIU wg EDZARDA ERNSTA:

Edzard Ernst to lekarz akademicki specjalizujący się w medycynie alternatywnej.  W kategorii roślin o działaniu poronnym wymienia on następujące gatunki:

Aloe vera (możliwie), Armoracia rusticana, Artemisia absinthium, Artemisia vulgaris, Asarum canadense, Calendula officinalis, Capsella bursa-pastoris, Carica papaya, Carthamus tinctorius, Chamaemelum nobile, Chenopodium ambrosioides, Chondodendron tomentosum, Cichorium intybus, Cinchona, Cinnamomum aromaticum, Commiphora myrrha, Crocus sativus, Curcuma longa, Cytisus scoparius, Dancus carota, Epatorium cannabinum, Eupatorium perfoliatum, Eupatorium purpureum, Hypericum perforatum, Hyssopus officinalis, Juniperus communis, Juniperus sabina, Ledum palustre, Marrubium vulgare, Mentha pulegium, Momordica charantia, Myristica fragrans, Nasturtium vulgare, Nepeta cataria, Ocimum basilicum, Origanum vulgare, Oryopteris filix-mas, Petroselinum sativum, Pinus, Polygonum aviculare, Prunus persica, Rhamnus catharticus, Rhamnus purshiana, Ricinus communis, Rosmarinus officinalis, Ruta graveolens, Salvia officinalis, Santalkum album, Tanacetum vulgare, Thuja occidentalis, Urtica, Vinca rosa, Withania somnifera, Zingiber officinale.

(Źródło: Herbal medicinal products during pregnancy: are they safe? BJOG: An Int J Obstet Gynaecol. Marzec 2002, 106(3): 227–235.)

PODSUMOWANIE „Zioła w ciąży”

Jak zwykle w wypadku zaleceń dotyczących terapii kobiet w ciąży jest wiele sprzecznych informacji. Wiele z ogólnie dostępnych danych  jest zaledwie przypuszczeniem lub zbyt mało potwierdzonymi informacjami.  Podziałów na preparaty „bezpieczne” i „zagrażające” też jest sporo. Co specjalista to inne zdanie na ten temat. W większości wypadków dane te się pokrywają, aczkolwiek wykluczających się opinii nie brakuje.

Najważniejszym  w terapii kobiet w ciąży jest ZACHOWANIE UMIARU I ZDROWEGO ROZSĄDKU.

Za niezbędną uważa się też KONSULTACJĘ Z LEKARZEM PROWADZĄCYM! Tylko on zna stan Pacjentki, choroby towarzyszące i przyjmowane leki, a wraz z nimi możliwe interakcje i działania niepożądane. Powiedzenie „kto pyta nie błądzi” nabiera zatem olbrzymiego znaczenia.

Pozdrawiam, E*

Dodaj komentarz